pexels-photo_52a

Mysticus: God vermorzelt

Is het niet de ervaring van iedere gelovige? Je wilt met God in contact staan, maar wat je ook probeert, het ontglipt je. Wat doe je dan? De mysticus zegt: ga in dat onvermogen staan en wacht.

Ik sprak vorige week met professor Hein Blommestijn. Hij weet alles van christelijke mystiek. Wat hij ook zei, ik dacht: ja, ja, ja! De vraag wat een mysticus is stond centraal.

Hij zei: ‘Wij hebben allemaal een trekinstinct [geweldig woord!]. Een baby heeft daar nog weet van, waardoor die altijd gericht is op God.’ Het is weten, voelen, ervaren tot in het diepst van je zijn dat je leven voortdurend door God gemaakt wordt.

De baby wordt echter groter. ‘Door scholing en door onze maatschappij ebt dat weten van die baby weg. Er komt een laag overheen, de zogenaamde realiteitszin; logica, overlevingsdrift. Die maakt de laag eronder in feite ontoegankelijk. De mysticus keert terug naar de laag. Hij durft de Godservaring aan.’

Daar is lef voor nodig, blijkbaar. Maar waarom, God is toch liefde, zoals evangelist Johannes omschrijft? ‘Weet jij dan wat liefde is? Dag Hammarskjold zegt dat liefde het meest gebruikte maar ook misbruikte woord is. God is de vermorzelaar. Hij vermorzelt alle bekende kaders.’ Alle kaders, constructies en (denk)beelden die in de weg staan dat wij God ontmoeten. Want die dingen, ze zijn niet God en leiden dus niet tot een Godservaring.

Maar ze loslaten is doodeng. ‘God trekt je in een ruimte waar je van terugschrikt. Je hebt er totaal geen greep meer op, want op God kun je geen greep krijgen.’

‘Het is zoals Jean Vanier in een interview eens zei: bidden is wachten op God.’ Bidden is ook een ervaring van desillusie, want God kan lang op zich laten wachten (misschien zelfs tot aan je dood). ‘In de Godsontmoeting kloppen alle menselijke dingen niet meer. De logica werkt niet meer. En dat is een probleem. Dat is ook angstig.’

Dus sluiten wij liever de deur voor God. Hebben we het over een God van liefde. ‘Want dan heb je geen last meer van God.’

Geef een reactie