Maar ook duizenden keren wordt iemand net niet geraakt door een auto, is er iemand in de buurt voor een heimlich of hervind je je evenwicht. Maar ook duizenden keren per dag komen mensen er minder fortuinlijk vanaf. Kerngezonde lichamen.

Ik klim uit mijn bed. Een hoog bed. Zeker 1 meter 80 hoog. Stevig vastgemaakt aan de muur en steunend op een stevige balk. Ik heb denk ik nooit heel lekker geslapen in dat bed. Altijd de angst eens zo naar te dromen dat ik wakker schrik en mijn hoofd genadeloos tegen het plafond stoot, of naar links uitwijk waardoor ik naar beneden dender. Maar de huur is laag en ik probeer de laatste maanden van mijn studie door te komen en de eerste van mijn bestaan als freelancer. De kamer is klein, nog geen zes vierkante meter. De prijs van onafhankelijkheid moet je toch op de een of andere manier betalen.

Beneden de trap staat een ladekast met kleren. Als de lades openstaan, raken ze net niet de trap van mijn bed. Zo klein is het. De avond ervoor was ik denk ik nog wakker genoeg om wat op te ruimen. De rondslingerende kleren netjes opgevouwen in het laatje gestopt. Lade dicht.

Een goede manier om die trap aan het bed vast te maken heb ik nooit gevonden.

Ik slinger een been uit bed en daal achterwaarts de trap af. Zo deed ik dat altijd.

De trap wankelt. Op deze manier wankelde hij nooit. Ik probeer houvast te vinden aan het dekbed. Dat zit los. De trap schiet onder me vandaan en mijn lichaam volgt dezelfde baan. Ik krak met trap en al door mijn bureau. Lig op mijn rug, 1 meter 80 lager. In minder dan een oogwenk. Onder mij twee balken en verschillende sporten van de trap. Een schreeuw.

Mijn hoofd een centimeter of tien van het kastje af. Geen lade die mijn val kon breken op de plek waar rug en hoofd worden verbonden.

Ik sta op. Een huisgenoot komt verschrikt uit de badkamer.

Die middag leen ik een boormachine van de buurman en demonteer ik voorzichtig het oog van de naald.

Net zo irritant als al die aandacht voor de vliegtuigen in het WTC.

Ik neem aan dat jullie begrijpen dat ik het wel vreselijk vind wat er is gebeurd.

Maar waar ik me aan erger is aan de journalistiek. Ik ben serieus al een tijdje boos op de NOS en op mijn geliefde nieuwssite nrc.nl. Echt furieus. Bij elke Amerikaanse scheet zijn er liveblogs en schreeuwende koppen. NOS gaat zelfs zover om een ‘held’ met een cowboyhoed te interviewen over hoe hij iemands leven redde.

Is de wereld van deze journalisten dan echt zo klein?

Even heb ik gedacht nog wat te wachten met hierover te schrijven. Ik had al een googlealert ingesteld op ‘Irak’ zodat ik elke dag de nieuwsberichten binnenkreeg over bomaanslagen en doden daar. Ik wilde de berichten twee weken sparen en dan laten zien hoeveel doden daar eigenlijk vallen. En dat de drie doden van de Bostonmarathon erg zijn, maar dat drie doden op een dag in het Midden-Oosten betekent dat het een goede dag is geweest, met weinig slachtoffers.

Gisteren keek ik naar de film The patience stone. Over een Afghaanse jonge vrouw. Haar man lag in coma door een schotwond in zijn nek. Om haar heen vielen bommen en schoten strijders hun wapens leeg. Nadat enkele soldaten bij haar buren waren geweest, zag ze drie verminkte lijken in de achtertuin hangen.

Ik bedoel maar.

En ik snap maar niet waarom. Waarom de Nederlandse journalistiek (en nieuwsvolgers?) almaar meer willen weten over dingen als een bom tijdens de marathon van Boston, terwijl er echt veel meer mensen vermoord worden op veel verschrikkelijkere manieren (en op grotere schaal). Is het omdat we het idee hebben zelf ook Amerikanen te zijn? Of is het veel erger en zijn we onbewust die Irakezen inmiddels meer dan zat, met hun bommen en hun doden. Tja, die lui zijn ook niet geciviliseerd natuurlijk, maar die Amerikanen, moet je kijken hoe erg, dat dat daar zomaar kan gebeuren, vreselijk. Al die keurige burgers. Gewoon een rondje hardlopen en je komt nooit meer thuis.

Abject dat professionele journalisten, eindredacteuren en hoofdredacteuren dit soort onderbuikgevoelens niet in toom kunnen houden.

Hardlopen kent de traditie met literatuur niet zo. Geen literaire loopbladen in Nederland (niet meer?). Toch niet helemaal terecht. Een marathon heeft voldoende in zich om een roman te worden. Als een rondje fietsen al het leven weerspiegelt, dan een marathon zeker. Abdelkader Benali heeft dat al eens laten zien met Marathonloper en ook de Japanner Haruki Murakami doet met Waarover ik praat als ik over hardlopen praat een zeer geslaagde poging.

Het boek van Murakami bracht mijn eigen halve marathon weer in herinnering. Dat waren twee zeer onplezierige uren. Maar nadien kreeg ik een onweerstaanbare drang iets ervan op papier te zetten. En omdat ik merk dat lezen over sport aanzet tot sport, durf ik dat verhaal hier wel te publiceren in de hoop dat het (ook mezelf weer) aanzet.

Mijn eerste halve marathon

Ik word ingehaald. Idee van mijn vader. Als je voorin start, zit je er meteen lekker in. Anders moet je zolang wachten, is het zo dringen. Klopt wel. Na het startsein duurt het maar een minuut voordat ik mijn horloge aanzet. Er is genoeg ruimte om me heen, maar wat gaat het hard. Ik begrijp het niet. Is mijn hartslag echt al 180. Ik probeer te minderen, maar hoe hard ga ik eigenlijk? Ik heb geen idee. Ik ren, dat is zeker, maar heb geen enkel aanknopingspunt. Mijn hartslag daalt een paar tikken. Ik haal af en toe iemand in. Met hordes komen ze mij voorbij. Rustig blijven. Ik hoef niet te winnen. Ben vooral bang op dit moment. Banger voor de eerste twintig minuten dan voor de laatste. Ik vrees mijn hamstring.

Afgelopen woensdag nog een rondje gerend. Na vijf minuten moest ik stoppen. Een vreselijke pijn in mijn linker bovenbeen. Als dat straks maar goed gaat.

Nee dus. Na een kwartier speelt de pijn opnieuw op en denk ik aan opgeven. Maar hoe geraak ik bij mijn tas? Ik zie geen mogelijkheid om tegen de stroom in naar de startplek te lopen. Maar wat een afgang. Nu al. Na twintig minuten. Misschien zijn mijn spieren straks wat warmer en vertrekt de pijn. Ik bijt nog eens op mijn lip. Al die tijd haal ik misschien vijf mensen in. Het halve deelnemers veld is me al gepasseerd. Loop ik zo langzaam? Hartslag 175. Te hoog, vind ik. Nog iets langzamer. Het helpt niet. Al die mensen langs de kant ook te schreeuwen. Ik kom niet in een ritme. Vijf, zes, zeven mensen halen mij in. Mannen. Veel ouder dan ik. Vrouwen. Tientallen vrouwen komen me voorbij. Druk in gesprek. Bij sommigen danst hun buik zelfs ritmisch over de broek. Ik ben maar rechts gaan lopen, geef ze de ruimte. Kijk op mijn horloge. 173. Laat ik daar maar op focussen. Niet boven de 174 de komende twintig minuten.

Ik probeer een bekertje water te pakken en gooi de helft eruit. Het klein beetje wat overblijft schiet ook nog eens het verkeerde keelgat in, maar het gaat goed. Intussen vliegen de Kenianen me voorbij. Ze lopen twee keer zo hard als ik. Een van hen zal de winnaar zijn. Hij klokt een tijd van 59 minuut en 50 seconde onder de mijne. Zij leven in een andere wereld.

Ik sjok een brug op en laat me op mijn benen naar beneden rollen. Bij de doorkomst na de eerste ronde staat het rijen dik langs de kant. Ze schreeuwen mijn naam die prijkt onder het startnummer op mijn buik. Dat geeft even moed. Ik vergeet de pijn. Verderop staat mijn vrouw. Nog zo’n moment. Even lachen, de pijn niet voelen. Probeer dan maar weer een ritme te vinden. Probeer het sowieso maar eens. Hardlopers. Ze dansen me voorbij. Allemaal een andere snelheid, allemaal schieten ze een voor een omhoog en omlaag. Om een eigen ritme te vinden, begin ik in mezelf te tellen. Op mijn ademhaling. De hartslag is al een tijdje constant, maar zou ik tijdens een training niet dezelfde snelheid lopen met een hartslag van tien tellen lager? Minstens.

Een idioot staat boven de weg op een soort hijskraan te zingen. Ik ken hem niet en wil hem vooral niet horen. Kinderen langs de weg houden hun handjes in de lucht. Moet ik daar op slaan. Ik doe het. Staan er nog drie, vier. Dat wordt me te gortig. Ik wijk uit naar links, weg van die handen. Probeer tot mezelf te komen. Maar die benen. Alhoewel. Ik zit nu op een uur. Beter dan dit ging het eigenlijk niet. Ik kom nu pas op gang. Voel zelfs mijn hamstring niet meer. Het zeurt wel een beetje in mijn benen.

Maar als ik voor de tweede keer de brug over ga, is de hoop vervlogen. Zuur in mijn poten. Links, rechts, links, rechts. Ik probeer nog eens wat, zet kleinere pasjes, span mijn buikspieren aan, probeer vanuit de heupen te lopen, maar niets helpt. Op de markt gillen de mensen me weer vooruit. Om de hoek staat een vriend van mijn broertje. Ik voel me weer wat lekkerder. 1 uur 25 of zo onderweg. De laatste ronde. Ik zie hem staan, links. Sla een kruisje. Hij lacht.

Verderop mijn vrouw weer. Trek iets wat op een sprintje lijkt. Zie een lach op haar gezicht. Voel mijn benen niet. Dit tempo is lekkerder. Haal allemaal mensen in, mensen die mij tien minuten geleden nog voorbij gingen. Twee bochten verder zie ik de hartslagmeter. 188. Dat is me te hoog. Veel te hoog. Ik minder vaart. Voel mijn benen weer. Het is kiezen tussen twee kwaden. Ik probeer manieren te vinden om slim te zijn, wat te sparen. Pijn, pijn, pijn. Kuiten spatten uit elkaar, bovenbenen janken het uit.

Een man en vrouw voor me. Zij zeker vijftien kilo te zwaar, hij halverwege de vijftig. Ik probeer aan te klampen. Dat lukt voor een minuut of vijf en moet ze dan laten gaan. Ik ben alleen. Helemaal alleen. Dit is mijn strijd. Maar lukt het nog binnen de twee uur? Is het van hier tot daar minder dan dertien minuten, vraag ik me af terwijl ik in mijn hoofd het plaatje van de komende kilometers oproep. We zullen zien.

De brug weer over. Het gaat nu best aardig. Alleen nog dat lange eind rechtdoor en een paar bochtjes. Als ik straks langs de skatebaan loop, wil ik versnellen. Iets van een eindspurt. Halverwege de lange weg schreeuwt een man in zijn oranje toeter. Hoor ik het goed. Nog 1500 meter. Ik kan nu niet meer wachten tot de skatebaan en zet de sprint in. Van 183 kruipt mijn ritme langzaam omhoog richting 188, 189 slagen per minuut. Ik haal ze allemaal weer in. Blijf even achter een vrouw lopen, maar ik wil maar een ding: INHALEN. Ga ze allemaal voorbij. Vijf minuten lang haalt niemand MIJ in.

Een klein bruggetje over. Nog maar vijfhonderd meter nu. Achter me een man en vrouw. We hebben nog drie minuten om onder de twee uur te lopen hoor ik ze zeggen. Ze gaan harder dan ik. Voorzichtig stuur ik iets naar rechts, maak ruimte en wil gaan aanklampen. Op dat moment: steek. Rechts in mijn buik. Ingehouden adem. Nog 250 meter. Verbijt alles wat ik voel. Ik ren op maximaal vermogen. Zie de mensen wel, maar hoor niets meer. Nog tien meter. Nog vijf. Ineens ben ik er. Horloge op stop. Water, water, water. Waar kan ik water krijgen. Ik hijg wat uit. Lopen lukt amper. Maar al die anderen. Dubbelgeklapt staan ze. Ze zitten op de grond, liggen bij de EHBO.  Wit op hun lippen. Waar ben ik? Wat heb ik gedaan. Wat hebben ZIJ gedaan. Iedereen verrot. Leeg. Net nog samen bij de start. Flinke gezichten. Maar nu… Wat is dat. Ruik ik poep?

Maar goed, het is te laat voor een feestje, carnaval is zowat voorbij. Volgend jaar dan maar. Nu is het de tijd om te vasten. Maar hoe doe je dat nu goed? Een paar gedachten.

Ik heb een paar jaar intensief gevast tijdens de veertigdagentijd. En om eerlijk te zijn is me dat slecht bevallen. Mensen die niet twitterden en niets op facebook deden als vorm van vasten, vond ik maar watjes. Ik dacht dat vasten pas vasten was als het je maag raakt. Maar meestal hield ik mijn zelfopgelegde, hoogmoedige en strenge regime niet langer dan tien dagen vol. Heel de tijd het gevoel van trek en lichte honger in mijn maag, bah!

Wat belangrijk is als je gaat nadenken over de vorm van vasten die je wilt beoefenen, is of je plan realistisch is. Het kan in dat licht dan ook zeker geen kwaad je voornemens eens met een vriend of vriendin door te nemen en natuurlijk met je partner. Want niet hoe streng je vast doet ertoe, maar of je het tot het einde toe kun volhouden.

Een te strenge vorm van vasten zal je niet helpen in een goede voorbereiding op het paasfeest.

Want wie streng vast, is vaak te veel met zichzelf bezig. Er is niets spiritueel aan jezelf heel de tijd bezig te houden met de honger die je voelt. Met veel ervaring kan het laten staan van een of meer maaltijden per dag een goede vorm van vasten zijn, maar zonder ervaring leidt het alleen maar af van het doel van christelijk vasten.

In de christelijke spiritualiteit is vasten namelijk gericht op de ander en niet op jezelf. Doordat je je tijdelijk iets ontzegt, open je jezelf voor de ander. Dat is het idee. Bijvoorbeeld voor de mens die dagelijks verplicht vast omdat er onvoldoende eten is, of voor de jonge puber die vast omdat hij anorexia heeft, of voor een ieder die op minder radicale wijze wil beantwoorden aan een slankzijnideaal.

Daarom heb ik voor de komende veertig dagen een stelregel voor mezelf heb bedacht: Ik mag mezelf alleen iets ontnemen als ik me daardoor beter kan richting op de ander en op God. Als ik door mijn vasten alleen maar meer met mezelf bezig ben, dan moet ik stoppen.

ps: Ik voel nu een sterke verleiding om hier te delen hoe ik de komende dagen wil vasten en om je uit te nodigen hieronder te delen hoe jij gaat vasten, maar dat doe ik niet. Want laat je linker hand niet weten wat je rechterhand doet. Vast in het verborgene.

Ook als haar kind wordt gestolen, ze haar man maar eens in de zoveel jaar kan zien, ze haar twee kind ook verliest en ze hoort dat haar echtgenoot is omgekomen. Wat haar wel lukt is de slavernij ontkomen. Maar wordt het dan zoveel beter? Een leven is armoede wacht. Gelukkig weet Meena hoe ze baby’s moet halen en kan ze lezen en schrijven. Met die kwaliteiten vindt ze altijd makkelijk een baantje en voorkomt ze dat ze sterft van de honger.

Het verhaal is zeer intens en ik raad het iedereen aan die meer wil weten over slavernij. Maar wie een briljante roman wil lezen, moet ergens anders zijn. Alhoewel het zeker geen straf is dit boek te lezen, omdat de rest van de literatuurkring dat wil (zoals in mijn geval). Ik heb genoten van het verhaal, al is dat in de context van dit boek wel een wat vreemd woord.

Het boek stelt namelijk een interessante vraag. Die naar onze vrijheid. Meena verloor haar vrijheid toen slavenhandelaren haar gapten en won die pas terug toen ze aan haar eigenaar wist te ontsnappen,.

Maar hoe vrij werd ze toen? Ze had geen geld, had geen keuze tussen verschillende huizen, moest maar zien of er eten was aan het einde van de dag, moest allerlei klusjes opknappen voor een beetje geld en later werd ze gebruikt door de Engelsen omdat zij kon lezen en schrijven en omdat ze een relatie had met de negers. Zij kon mooi hun klusjes (goed bedoeld, dat wel) opknappen. Ze was dan weliswaar geen slaaf meer, maar om nu te zeggen dat ze leefde in vrijheid…

Maar dat geldt misschien wel net zo goed voor ons. Zijn wij vrij? Hebben wij altijd keuze tussen gelijke opties? Worden wij vrij gelaten om te doen en laten wat we willen? Hoe onafhankelijk ben je eigenlijk als je je kinderen alleen maar naar de kinderopvang kunt brengen als er een overheid is die zorgt voor toeslagen en subsidies?

Ja, het is toch best een aanrader dat boek. Want het zet je aan het denken (en is dat niet wat een goed boek moet doen?) over een vraag die zeer de moeite waard is: wie is eigenlijk mijn slavendrijver?

Als de EO tegenstellingen maakt, dan ben ik niet te beroerd ze nader in te vullen. Je moet voorafgaand aan de discussie uitgaan van stereotypen, het gesprek zorgt voor de nuance.

Maar in de eerste plaats: wie verzint er nu een symposium over zo’n thema? Wat wil je daarmee?

Ik heb geprobeerd foto’s te zoeken van het symposium om te kijken of er ook monniken in de zaal zaten, ik zag ze niet (maar vond ook niet veel foto’s). Missionarissen zullen er wel geweest zijn, mocht je populaire kerkplanters al zo noemen.

Maar wat wil de EO nu met deze discussie? Dat we kiezen? En wat als we massaal kiezen voor de monniken? Gaan we dan kloosters bouwen? Of wat als iedereen zegt: de echte christen is een missionair? Verkopen we dan onze huizen, gaan naar achterstandsgebieden om armen te helpen en het evangelie te verkondigen?

Liever niet, denkt iedereen!

Uit zo’n discussie blijkt wel weer dat protestanten weinig snappen van kerk-zijn. De metafoor van Paulus dringt maar niet door. Daarin is het niet: monnik of missionair. Daarin is het zowel monnik als missionair, als onderwijzer, als predikheer, als zielzorger, als… Linker pink, grote teen, oog, oor…

De een is monnik, de ander is missionair en beiden zijn goed. Ook in deze tijd.

Dat kan toch gewoon?

Maar wat willen ze dan met zo’n symposium, vraag ik me af. Gezellig met theologen onder mekaar academisch discussiëren over hoe jij in al jouw wijsheid ziet hoe je als christen in deze tijd het beste kunt leven?

Zoiets zou het zomaar kunnen zijn.

De conclusie is, dat weet je vooraf al, lekker postmodern. We kiezen helemaal niet en nemen gewoon het beste van beide tradities (en helpen ze zo om zeep?).

Oja, en wil je weten hoe de EO monnik en missionair ziet:

Kiezen we als monniken voor vreemdelingschap, voor afzondering en gebed? Moeten we buigen onder Gods oordeel? Kunnen we het best een stil en gerust leven leiden in de verwachting van het hemels koninkrijk?

Of kiezen we als missionarissen voor een actieve rol in ons land? Stichten we nieuwe gemeenten en kerken? Grijpen we iedere kans om als kerken maatschappelijk betrokken te zijn? Blijven we bouwen aan Gods koninkrijk op aarde?

En de oude abt en de oude rabbi weenden tezamen. Daarna lazen zij enige paragrafen uit de Tora en spraken zachtjes over diepe dingen. Maar toen de tijd kwam voor de abt om afscheid te nemen herhaalde hij nog eens zijn vraag: “Is er dan werkelijk niets dat u mij zou kunnen zeggen, dat mijn stervende klooster kan redden?” “Nee, het spijt me,” antwoordde de rabbi, “alleen dit misschien: Eén van u is de Messias!”

In de dagen, weken, maanden die hierop volgden, dachten de monniken hierover na en vroegen zich af of de woorden van de rabbi een zin konden hebben. Voor ieder van hen viel wel wat te zeggen als mogelijke Messias, maar echt overtuigend was eigenlijk niemand. En de rabbi kan zeker mij niet hebben bedoeld, ik ben tenslotte maar een doodgewoon mens. Maar stel je voor dat hij toch mij bedoelt? Stel dat ik de Messias ben? O God, alstublieft niet ik! Ik kan toch onmogelijk zoveel waard zijn in uw ogen, of toch?

En terwijl zij zo nadachten begonnen de monniken als vanzelf elkaar met buitengewoon respect te behandelen, voor het geval de ander de Messias zou zijn. En met het oog op die minieme kans dat elk van de monniken zelf de Messias zou kunnen zijn, begonnen ze zichzelf met bijzondere hooghachting te behandelen. En de mensen die kwamen om te genieten van de schoonheid van de abdijkerk en gebouwen, voelden de uitstraling van buitengewoon respect die de vijf monniken begon te omgeven. De sfeer van heel de abdij was ermee vervuld, en het was geen wonder dat er jongeren kwamen om zich bij hen aan te sluiten.

Uit: Wil Kamminga, Een zee van leven.